• Blog
  • /
  • Toksik İlişkiden Kurtulmak için Neler Yapılabilir?

Toksik İlişkiden Kurtulmak için Neler Yapılabilir?

Salus Mental
19 Kasım 2022
Klinik Psk. Merve Özmeral onaylı içerik
Paylaş:

Toksik yapı tüm ilişkilerde görülebiliyor. İş toksik ilişkiyi bitirmeye geldiğinde ise bu sağlıksız ilişki türünden özgürleşmek zorlayıcı olabiliyor. Biz de bu yazımızda toksik romantik ilişkilerden kurtulmak için neler yapılabileceğinden bahsetmek istiyoruz.

Sağlıklı bir ilişkide çiftler, birbirlerinin en iyi yönlerini ortaya çıkarmayı başarabilir. Bu dengeli ilişkiler sevginin yanı sıra karşılıklı güven, saygı ve empati üzerine temellenir. Toksik ilişkiler ise sağlıklı ilişkinin karşıtını oluşturacak biçimde bir tükeniş içerir. Düşünülenin aksine çok daha yaygın olan toksik ilişkilerde çiftlerden biri; fiziksel, duygusal ve psikolojik açıdan oldukça zorlanır. İlişkide toksik olan taraf, yıkıcı bir güçle partnerinin benlik duygusunu kaybetmesine ve kendisini tükenmiş hissetmesine neden olur.

Toksik İlişkiden Kurtulmak Neden Kolay Değil?

Bu sorunun cevabı aslında toksik ilişkinin paradoksal zorluğundan kaynaklanır. Şöyle ki toksik ilişkilerde güç, ilişki dinamiğini parçalayacak biçimde çiftlerden birini diğeri üzerinde kontrol sahibi yapar. İşte toksik ilişkilerin en zararlı ve en kapsayıcı niteliklerinden biri olan bu durum, basit gibi görünen ayrılığı da oldukça zorlaştırır. Ayrıca romantik ilişkilerde kişilerin zorlayıcı olmasına rağmen ilişki kalıplarına bağlı kalması da ayrı bir etken. Bunun yanı sıra toksik ilişkilerde manipülatif partner, tehdit ve korkutma ile ilişkinin devamlılığını sağlayabilir. Toksik partnerin sürekli olarak karşısındakini tükettiği bu dengesiz ilişki dinamiği, ortak çocuklar ve finansal bağımlılık gibi sebeplerle de sürdürülebilir. Toksik ilişkiden kurtulmak isteyen birçok kişi, sıklıkla yaşadıkları utanç sebebiyle sessiz kalır. İlişkinin doğası gereği yalnızlaşan taraf, yardım istemekten de çekinir.

Uzun zamandır toksik bir ilişki içinde olan biri için bu ilişkiden kurtulmak imkânsız gibi gelebilir. Kapıdan çıkacak gücü bulamayabilir, hatta sorunun gerçekten kendisinden kaynaklandığını bile düşünebilir. Oysa toksik ilişkilerde görülen ve yaygın olan bu duygu durumu, gaslighting benzeri manipülatif istismarlar sonucunda da ortaya çıkar. Bu sebeple toksik ilişkiden kurtulmak aynı zamanda kurban psikolojisinden çıkarak harekete geçmeyi gerektirir. Bu son derece zor ancak cesur adımı atabilmek için kişinin mutlu olmayı hak ettiğine öncelikle kendisinin inanması lazım.

Toksik İlişki Nasıl Bitirilir?

Biraz zor da olsa toksik bir ilişkiyi bitirmek için şu adımları izleyebilirsiniz:

1. İçinde sıkışıp kaldığınızı hissettiğiniz toksik ilişkiden kurtulmak için öncelikle gerçeklerle yüzleşmelisiniz.

Sorunu çözmeye yönelik olarak atacağınız bu ilk adım, düşünce bazında size oldukça basit gelebilir. Oysa ilişkinizdeki yıkıcı yanları fark ederek yüzleşmek, düşündüğünüzden daha zorlayıcı olabilir.

İnkârdan kabullenmeye giden bu yolda ilişkinizin ve partnerinizin size nasıl hissettirdiğine odaklanmalısınız. İşe, partnerinizin sizde öne çıkardığı duyguları ve karşılanmayan hislerinizi yazarak başlayabilirsiniz.

2. İlişkide kalma nedenlerinizin öz saygınızı yitirmeye değip değmeyeceğini anlamak için de bir liste hazırlayabilirsiniz.

Karar aşamasındayken yalnız yaşamayı göze alamadığınızı hissedebilir, tekrar başlamaktan korkabilirsiniz. Bu durumda gerekçelerinizi kâğıt üstünde görmek hem korkunuzu yenmeye hem gelecek için nelere ihtiyacınız olduğunu belirlemeye yardımcı olabilir.

3. Yaşayacağınızı düşündüğünüz utancı bir kenara bırakarak durumunuzu arkadaşlarınızla veya aile üyelerinizle paylaşmayı deneyebilirsiniz.

Toksik ilişkiden kurtulmak, tüm tedirginliklere rağmen ilk adımı atmak için duygusal güç gerektirir. Bu gücü toplayıp yaşadıklarınızı birileriyle paylaşmak ise cesaretinizi artırabilir. Başlangıçta ilişki dinamiğinizden bahsetmek zorlayıcı olsa da konuştukça rahatladığınızı ve onaylandığınızı hissedebilirsiniz. Üstelik bu aşamada kuracağınız destek ağı sayesinde ayrılık sonrasında yeni hayatınıza adapte olma sürecini de kolaylaştırabilirsiniz.

4. Her ne kadar güçlü sosyal ağlara sahip olsanız da toksik ilişkiden kurtulmak, profesyonel yardım almayı gerektirebilir.

Ayrılık süreci boyunca bir uzman desteği almak, benlik saygınızı kazanmanıza ve güven duygunuzu onarmanıza yardım edebilir. Bu uzman rehberliği sayesinde toksik ilişkiden kurtulmak ve özgüveni yeniden inşa etmek kolaylaşabilir.

5. İletişimi olabildiğince kesmek ve sağlıklı sınırlar oluşturmak için çaba göstermelisiniz.

İlişkide benmerkezci bir tutum sergileyen partnerler, toksik ilişkiden kurtulma süreci boyunca da kurnazca davranabilirler. İletişimin sürmesi hâlinde bu bağımlı denklemden çıkmaya çalışan taraf, diğer tarafın duygusal şantajlarına maruz kalabilir. Bu nedenle çocukların velayeti gibi ortak sorumluluklar söz konusu değilse karşı tarafla mümkün olduğunca iletişimi keserek sağlıklı sınırlar oluşturmak gerekir.

6. Ayrılık sürecindeyken kendinize zaman ayırarak öz bakımınıza odaklanmanız oldukça önemli.

Bunun için benlik saygısını yeniden kazanmaya yardımcı olacak pratiklerden destek almak gerekir. "Ben" ifade dilini geliştirerek olumlama pratiği yapmak, bu süreçte oldukça etkili. Ayrıca toksik ilişkiden kurtulmaya çalışırken gerçekten zevk alınan şeylere odaklanmak, kişinin yaşam tatminini artırabilir.

7. En az ilişkinin kendisi kadar yorucu olan toksik ilişkiden ayrılma sürecinde, ayrılık kararına sadık kalmak da çok önemli.

Bu durum hâlihazırda kırılgan olan ruh hâlinizi etkilediğinden zaman zaman bağımlı ilişkiye dönme isteği doğurabilir. Kendinizi böyle bir düşünceyle yakaladığınızda öncelikle ayrılık kararını neden ve nasıl aldığınızı hatırlamalısınız. Hayatınızı daha iyi bir hâle getirmenizi sağlayan bu karara sadık kalmak için dostlarınıza ve aile bireylerinize de görevler düşüyor.

Toksik İlişki Sonrası Neler Yapmak Gerekir?

toksik-iliski-sonrasi.jpg
Toksik ilişki sonrasında ilişkinin yıpratıcı dinamiği ve olumsuz mesajları, uzun süre zihinde yer kaplayabilir. Toksisitenin bu etkisi kişiden kişiye değişmekle beraber ilişkinin kendisinden daha uzun sürebilir. Bu açıdan bakıldığında toksik ilişkiden kurtulma süreci, aslında ayrılmayla başlayan bir iyileşme dönemine dönüşüyor diyebiliriz. Toksik ilişki sonrasında tüm bu olumsuz etkilerden kurtulmak için şu noktalara dikkat etmek iyi olabilir:

1. Kendinize Karşı Sabırlı Olun

Toksik ilişkiden kurtulma, kendinize fiziksel ve duygusal olarak daha iyi bakmanızı gerektiren bir süreci de beraberinde getirir. Bu nedenle zihninizi yeniden kurguladığınız bu dönemde aceleci davranmak yerine kendinize karşı daha sabırlı olmayı deneyebilirsiniz. Böylece kendinize alan açarak zaman tanıdığınızda toksik ilişki yükünün düşünce ve davranışlarınızdaki etkisini azaltabilirsiniz.

2. İç Sesinize Dikkat Edin

Toksik ilişkiden kurtulmak için çaba gösterirken zaman zaman kendinize karşı alıştığınız zorbalığı sürdürdüğünüzü fark edebilirsiniz. İç sesinizin kim gibi konuştuğuna dikkat ettiğinizde kendinizi yargılamak yerine daha yapıcı olmayı seçebilirsiniz. Olumlu düşünce kalıplarını benimseyerek öz şefkati geliştirmek için daha yumuşak bir yaklaşımı benimseyebilirsiniz.

3. Suçluluk Duymayın

Toksik ilişkiden kurtulmak ancak içinizde hiçbir şüphe kalmadığında mümkün olabilir. Bu yüzden kendinizi suçlamak ve olanları zihninizde sürekli canlandırmak yerine kararınıza sahip çıkmayı deneyebilirsiniz. Bu ayrılığı duygusal açıdan bir büyüme aracı olarak yorumlayabilir, ilişkilerinizde sağlıklı sınırlar koymak konusunda çalışabilirsiniz.

4. Kendinizle Barışın

Toksik bir ilişki yaşarken yoğun eleştiri ve alaycılığa maruz kalmak, kişinin benlik algısını derinden sarsabilir. Siz de bu ve benzeri manipülasyonlarla bazı yönlerinizi bastırmış ve hatta inkâr etmiş dahi olabilirsiniz. Şimdi kişiliğinizin görmezden gelinen önemli kısımlarıyla tekrar bağlantı kurarak toksik ilişkiden kurtulma aşamasında iyileşmenizi hızlandırabilirsiniz.

5. Gücünüzü Keşfedin

Tam bir iyileşmeden bahsedebilmek için, toksik ilişki boyunca dayatılan değersizlik hissinden kurtulmak gerekiyor. Bu yüzden toksik ilişkiden kurtulma söz konusu olduğunda uzmanlar özellikle öz değer üzerinde çalışıyor. Siz de kendi yetkinliğinize tanık olmanızı sağlayacak aktivitelerde bulunarak kendinizi zayıf ve yetersiz görmenin önüne geçebilirsiniz.

6. Hayatınızda Pozitif İnsanlara Yer Açın

Toksik ilişkiden kurtulmak, öncelikli olarak öz güveninizi artırarak ruh hâlinizi yükseltmeyi gerektirir. Bu amaçla hayatınızda refahınızı önemseyen kişilere daha fazla yer vererek duygu durumunuzu olumlu yönde etkileyebilirsiniz. Arkadaşlarınızla plan yapmak, aile üyelerinizle daha fazla zaman geçirmek gibi aktivitelerle yaşamın parlak ve neşeli kısımlarını görmeye çalışabilirsiniz.

7. Geçmişe Bağlanmayın

Öncelikle kimsenin mükemmel olmadığını ve ayrılıkların hayatın bir gerçeği olduğunu kabul etmeniz gerekiyor. Bu kabulle kişisel refahınıza hizmet etmeyen bir ilişkiyi sonlandırdığınızı gönül rahatlığıyla kabul edebilirsiniz. Artık geriye bakmak zorunda olmadığınıza göre yapmanız gereken tek şey, temassızlık kuralını uygulamak. Toksik ilişkiden kurtulmayı sağlayan bu yegâne kurala göre söz konusu kişiyle her türlü iletişimi sonlandırmaya çalışmalısınız.

Toksik bir ilişkiyi bitirdikten sonra değiştiğinizi ve yeni bir başlangıç yaptığınızı kabullenmeniz gerekir. Duygusal dalgalanmaların olağan olduğu bu süreçte hislerinizi anlamakta ve dengenizi kurmakta zorlanabilirsiniz. Bu süreçte yalnız olmadığınızı ve duygusal iyileşmenin tıpkı fiziksel iyileşme gibi zaman alacağını kabul etmeniz hâlinde daha sağlıklı seçimler yapabilirsiniz. Ayrıca bu dönemde kendinizi yargılamadan atacağınız her adımla daha tatmin edici yeni bir hayatın tohumlarını ekebilirsiniz.

Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurunuz.